Keuze en gebruik van multimedia
Voor het creëren van een krachtige leeromgeving wordt in het algemeen een beroep gedaan op meer dan één medium. De keuze van die verschillende media hangt af van de leerdoelen, de leerlingen, de leerinhouden en de randvoorwaarden. Belangrijk is echter voorop te stellen dat het niet gaat om de vraag wat het beste medium is, maar wel wat het beste medium is voor een specifieke leerinhoud en voor een bepaald type leerlingen. De vraag is dus niet: "Hoe kan ik de beschikbare multimedia in mijn lessen gebruiken?" Veeleer zal de opdracht zijn: "Hoe kan ik op didactisch verantwoorde wijze media kiezen en gebruiken, rekening houdend met de te bereiken doelstellingen en de actieve leerprocessen die de leerlingen moeten doormaken?" Uiteindelijk moeten de doelstellingen van het onderwijs centraal blijven. Multimedia vormen geen doel op zich, maar blijven slechts middelen om bepaalde leerfuncties beter of op aanvullende wijze te kunnen vervullen.
Welke didactische concepten zijn er te onderscheiden in het onderwijs en welke positie heeft ICT daarin?
Er zijn vijf didactische concepten te onderscheiden. Er is echter geen blauwdruk wanneer welk didactisch concept gebruikt moet worden. Dit is afhankelijk van het onderwijsdoel en de visie in het onderwijs. De vijf conderscheiden didactische concepten kunnen meerdere subconcepten overkoepelen. Op welke manier ICT hierin wordt gebruikt is ook verschillend.
Er zijn vijf didactische concepten onderscheiden:
- overdrachtsconcept
- zelfstandig lerenconcept
- ervarend lerenconcept
- samenwerkend lerenconcept
- onderhandelingsconcept
Het overdrachtsconcept heeft het eenzijdig stimuleren van leerlingen tot doel en ICT zal voornamelijk de functies van logistiek middel, verwerkingstool, onderwijzend middel en toetsingsmiddel hebben. Het gebruik hiervan wordt bepaald door de docent. De leerkracht kan ICT ook zelf gebruiken als presentatiemiddel en informatiehulpmiddel.
Het zelfstandig lerenconcept heeft het zelfstandig verwerven van kennis en vaardigheden tot doel. ICT kan hierin verschillende functies hebben. De leerling kan ICT gebruiken als logistiek middel, verwerkingstool, presentatiemiddel, onderwijzend middel, informatiebron en toetsingsmiddel. De leerling zal in dit concept echter meer gebruik maken van ICT als informatiebron dan als communicatiebron.
Het ervarend lerenconcept heeft tot doel leerlingen te laten leren door ervaring op te doen in praktijksituaties. ICT kan hierin gebruikt worden als onderwijzend middel, voornamelijk in de vorm van simulaties.
In het samenwerkend leren zal ICT met name gebruikt worden als communicatiemiddel, maar ook als presentatiemiddel en informatiebron. Leerlingen kunnen ICT gebruiken als toetsingsmiddel en onderwijzend middel.
In het onderhandelingsleren kunnen leerlingen alle functies van ICT inzetten naar eigen interesse en leerdoelen.